Er zijn zat mogelijkheden om een andere identiteit aan te nemen op het internet. Met als meest ultieme vorm een zogenaamde Avatar, je eigen typetje in de virtuele wereld. Waarom je dat zou doen? Waarschijnlijk om uiteenlopende redenen: het spel (wat voor spel dan ook), om te leren, om je anders voor te doen dan wie je bent, of verveling. Of een combinatie van deze redenen met ongetwijfeld nog een paar andere.
Dat maakt het niet minder interessant. Wat begint als een spel kan zich ontwikkelen tot een nieuwe werkelijkheid. Of misschien wel een combinatie. Is dit het begin van een grootschalige nieuwe marktplaats, waar vraag en aanbod elkaar ontmoeten? Een marktplaats die dichter bij het ‘real life’ zakendoen staat dan de bekende veiling- en vraag- en aanbod-sites? We doen er aan mee, om het te beleven. Maar is er iemand die weet waar het naartoe gaat? En is het dan niet belangrijk dat we gewoon onszelf zijn?
Wat ik persoonlijk opvallend vind is dat het allemaal zo anders begonnen is. Het internet, de plek waar mensen ervaringen met elkaar delen, van persoon tot persoon. Echte gesprekken...zoals bijvoorbeeld al in 1999 aan het begin van 'the social web' beschreven is in The Cluetrain Manifesto (http://www.cluetrain.com/): ‘mensen herkennen elkaar als zodanig aan de klank van hun stem’. Markten zijn gesprekken. Bedrijven die luisteren, echt in gesprek gaan.
Mocht het zo zijn dat het allemaal echt gaat samenkomen. Dat dit het begin is van een virtuele wereld die zo echt mogelijk moet lijken. Zodat je plaats- en tijdonafhankelijk toch je inkopen kunt doen. Door straten kunt lopen, winkels bekijken. Dan is Photosynth (http://labs.live.com/photosynth/video.html) een product wat ons kan helpen (misschien wel gecombineerd met Virtual Earth?). Photosynth is het resultaat van een project van de Universiteit van Washington en Microsoft. De eerste keer dat ik het zag was in juli 2006. Erg indrukwekkend. Eenvoudig gezegd plakt het foto’s zelf aan elkaar op basis van herkenningspunten. En zo kun je de hele wereld in foto’s vervatten. En erdoorheen lopen. Als Avatar?
Ik mocht laatst een inleiding geven op een seminar waarbij een spreker vóór mij aangaf dat het fileprobleem eenvoudig op te lossen is. Er zijn namelijk maar 10 spitsmomenten per week. Als 20% van de filerijders besluit 2 maal per week de spits te vermijden, en we verspreiden dat wat, dan nemen de files structureel af. Was gebleken uit onderzoek. De spreker was een wetenschapper, zijn uitspraak was op basis van onderzoek…
Deze week bleek tevens uit onderzoek van TNS NIPO en Cap Gemini (‘Trends in Mobiliteit’) dat er vraagtekens gesteld kunnen worden bij peperdure investeringen in wegen en extra spoor. Er is namelijk voldoende capaciteit buiten de spitsuren…
Verschillende onderzoeken, gelijksoortige uitkomsten. En uitkomsten die niemand zal verbazen. We weten namelijk allemaal dat als we ons om 11 uur ‘s morgens op ‘s Rijks wegennet bevinden, het meer opschiet dan wanneer dat om 8.00 uur ‘s morgens is. Het aantal lotgenoten op de weg is dan namelijk groter. Dus als we dat verspreiden…..
Vaak roepen we als ICT-branche onmiddellijk dat er een oplossing is: telewerken. Maar als dat de oplossing is, waarom doen we dat dan niet? Waarom sluiten zoveel mensen weer aan in de file? Omdat ze geen internetverbinding thuis hebben? Omdat ze er niet over nagedacht hebben? Omdat ze filerijden fijn vinden? We hebben één van de hoogste breedbandpenetraties ter werelds, we staan bekend om onze eigenzinnigheid, en ik ken niemand die files fijn vindt….
Natuurlijk, ik weet ook geen ‘golden bullet’ oplossing. Ik denk ook niet dat die er is. Ik weet wel dat het met meer dan alleen met technologie te maken heeft. Het probleem is niet alleen het verschil tussen atomen verplaatsen versus bits verplaatsen. Het heeft te maken met de toenemende mogelijkheden die technologie biedt én hoe we daar als mensen mee omgaan. De crux zit bij ons. Mensen. Wat betekent plaats- en tijd-onafhankelijk werken voor de manier waarop we werken, de manier waarop we samenwerken, de manier waarop organisaties geleid worden, de manier waarop een leider leidt en een manager managed….(Dus jammer genoeg is het minder eenvoudig. Of, eerlijk gezegd,….gelukkig is het niet zo makkelijk. Want wat zou dat dan over ons zeggen, ons filerijders, in de afgelopen jaren? Ik ben persoonlijk prima in staat ’s morgens de file te vermijden…een enkele uitzondering daargelaten, zie foto hieronder, maar aan het einde van de dag vind ik file vermijden een stuk lastiger…)
Bijna 10.00 uur 's morgens op de A13.....
Bij Microsoft Nederland zijn we aan het leren hoe we onze technologie zelf beter kunnen inzetten, voor de verdere verbetering van de productiviteit, de verbetering van de samenwerking (binnen onze organisatie maar ook met onze klanten, partners, leveranciers), en ook de verbetering van de balans tussen werktijd en privétijd. We noemen dat intern 2bPR, ‘to be People Ready’. Onze organisatie meer ‘mensklaar maken’ (wat klinkt dat in het Nederlands vreselijk). Hogere productiviteit en tegelijkertijd onze mensen meer ruimte geven om een druk privéleven en een veeleisende baan te combineren. Dat zijn twee doelen die dankzij technologie hand-in-hand gaan. Ook moeten gaan, de belasting (werkdruk) neemt toe en meer ruimte kan de belastbaarheid verhogen. Ik kan uren vertellen of schrijven over deze reis. Zo boeiend, en ook zo waardevol. Maar wat hebben we nou geleerd? Véééél. Van het vallen en opstaan. En we leren nog iedere dag. Op heel verschillende gebieden. Een paar zaken die nu in mij opkomen:
Ten eerste, virtueel samenwerken lijkt ideaal. Maar er bestaat ook zoiets als een fysiek minimum. Dat staat voor het minimum aan face-to-face ontmoetingen dat noodzakelijk is om goed te samenwerken. Dit verschilt per team, per soort project of opdracht. Als het fysieke minimum gevonden is, dan weet je ook het virtuele optimum. Want in de rest van de tijd kun je werken waar je wilt. En op welk moment je wilt.
De moeilijkste vergaderingen, qua vorm dan, is de combinatie van virtueel en fysiek. Een paar mensen die bij elkaar zitten, en een paar die inbellen, of via video-conferencing aanwezig zijn. In veel gevallen worden de virtueel aanwezigen als een interruptie gezien zodra ze iets zeggen. Het vraagt extra afspraken om dit goed te laten lopen. En gewenning.
Leiding geven. Voor hoeveel managers is controle het belangrijkste middel? Als daarbij het fysiek aanwezig zijn van de medewerker/ster ook nog eens van belang is voor de manager, is het lastig voor de medewerker om haar/zijn werktijden flexibel in te richten. In de wereld van het nieuwe werken zal de leidinggevende ook moeten veranderen. Wat natuurlijk samenhangt met andere ontwikkelingen; de globalisering en de individualisering van de maatschappij vraagt andere organisatievormen met andere besturingsprincipes; van sturing naar zelfsturing; van operationele controle naar ruimte geven (en natuurlijk beoordelen en afrekenen op de gecreëerde output).
We laten onze 2bPR-reis volgen door de Rotterdam School of Management. Op deze manier documenteren ze onze stappen en fungeren ze als een spiegel. Dat bevalt goed. Dit is een gebied waarover relatief weinig bekend is. De combinatie van proefondervindelijk veranderen en de externe expertise is nuttig.
In het afgelopen jaar ben ik met veel organisaties in gesprek geraakt over dit veranderingstraject. Boeiende inspiratiesessies met aan tafel erg diverse organisaties, zoals Achmea, Boer & Croon Nextstrategy, Albron en Tempo Team. Maar ook gesprekken met vele andere organisaties, binnen publieke en private sector. Van organisatie tot organisatie. Persoon tot persoon. We kunnen niet genoeg met elkaar delen op dit gebied. Het is nog te onontgonnen om het op eigen kracht te doen, of je te laten adviseren door een enkele consultant. Ik ga nog meer met jullie delen. En input, ervaringen of andere reacties zijn meer dan welkom!
PS
We hebben in samenwerking met Boer & Croon Nextstrategy ‘de factor4index’ ontwikkeld een hulpmiddel om te bepalen waar voor een organisatie het verbeterpotentieel ligt. Een aanrader voor een completere beeldvorming!